اين روز ها اکبر گنجی و اعتصاب طولانی مدت او موضوع مقالات بسياری از نويسندگان داخل و خارج از ايران بوده و بار ديگر فشار هايی را متوجه حاکميت جمهوری اسلامی نموده است. عکس های که در روز های گذشته منتشر گرديد وضعيت او را بسيار بحران نشان می داد تا آنجا که رئيس جمهور به شدت از وضعيت وی ابراز نگرانی کرده و برای آزادی وی با آيت الله شاهرودی وارد گفتگو گرديد. اکبر گنجی اواسط هفته ی گذشته در پی بحرانی شدن وضعيت سلامتش راهی بيمارستان ميلاد در تهران شد. هر چند مسئولان قضايی از جمله کريمی راد سخنگوی اين قوه علت بستری شدن گنجی را اعتصاب غذا نمی دانند وجراحی تاندون  راعلت حضور گنجی در بيمارستان اعلام داشته اند. در همين حال روز چهارشنبه رئيس قوه ی قضائيه در گفت و گو با خبرنگاران اعلام داشت که شرايط برای آزادی گنجی در حال مهيا شدن می باشد.
آن چه مسلم است اين که گنجی درخواست عفو مشروط را در روز های آتی مطرح نخوهد کرد و اين امر تنها دو راه را پيش روی محافظه کاران قرار می دهد.
ارجاع گنجی به زندان که احتمالا ادامه اعتصاب گنجی را در پی خواهد داشت. اين امر با وخامت حال وی فشارهای نهاهای بين المللی افزايش خواهد يافت و  انتقادات دول اروپايی و آمريکا که در يک ماه گذشته لحن خشن تری به خود گرفته است شکل جدی تری خواهد يافت.

در شرايطی که جمهوری اسلامی خود را برای ادامه ی مذاکرات سرنوشت ساز هسته ای آماده می سازد اين فشار ها می تواند حاکميت را در موضع ايزوله تری قرار دهد و نمايندگان آن نتوانند پای ميز مذاکره اقتدار چندانی از خويش نشان دهند. اصولا پس از انتقادات غربی ها پيرامون انتخابات اخير در ايران و متهم گردانيدن رئيس جمهور منتخب به حضور در ميان دانشجويان تسخير کننده ی سفارت ايالات متحده در سال ۵۸ و همچنين شرکت در قتل دکتر قاسملو از مخالفين کرد محافظه کاران به خوبی درک کرده اند که پيامد های اعتصاب گنجی که اينک ابعاد وسيعی در محافل جهانی يافته است می تواند در دیپلماسی آنان نقشی بسيار منفی ايفا کند.

از طرفی آزادی بی قيد و شرط گنجی هر چندمو جب خرسندی روشنفکران و همچنين کاهش فشار های بين المللی می گردد اما به خودی خود هزينه هايی برای بنيادگرايان در پی خوهد داشت.اکبر گنجی در شرايط حاضر تنها يک زندانی سياسی با شمايل معمول آن به شمار نمی آيد. او اينک به نماد دگرانديشی و منتقد صريح الهجه نظام جمهوری اسلامی و شخص آيت االه خامنه ای بدل شده است.

برای تبيين اين مهم بهتر است به مرور نامه های اخير گنجی بپردازيم و با ادبيات وی هنگام نقد اقتدارگرايان بيشتر آشنا گرديم.

گنجی در سطور نخستين نامه ی دوم خود همانند مانيفست دوم خود نظام حاکم بر ايران را نظامی سلطانی معرفی و مفاد نظريه  ولايت فقيه را نادرست و آن را در تعارض با دموکراسی بيان می دارد.در ادامه گنجی به انتقاد مستقيم از رهبر ايران می پردازد و او را مسئول توقيف نزديک به يکصد نشريه در ارديبهشت۷۹ می داند و به نظريه ی تهاجم فرهنگی آيت الله خامنه ای اشاره می نمايد. اين تئوری که در نخستين سال های رهبری آقای خامنه ای مطرح گرديد انتقادات دامنه دار محافظه کاران از دولت هاشمی را در پی داشت که به استعفای محمد خاتمی وزير ارشاد وقت از سمت خود انجاميد.

در سطور بعد گنجی از قتل روشنفکران و دگر انديشان صحبت به ميان می آورد و ترور مخالفان خارج از کشور را بخشی از پروژه ی قتل درمانی می داند. او همچنين بيان  می دارد که اصطلاح عاليجناب و عاليجنابان خاکستری پو ش برای اشاره به آمر اصلی اين پروژه بوده جعل شده است. پيش از اين روشنفکران مقصود گنجی از اصطلاح عاليجناب را اکبر هاشمی رفسنجانی می دانستند. برای مثال محمد قوچانی سردبير شرق در مقدمه مصاحبه ی خود با هاشمی به اين تعبير اشاره نموده و اين چنين برداشت نموده بود که گنجی هاشمی را فردی ميداند که در ميان عاليجنابان خاکستری گرفتار گرديده است.

نگارنده ی نامه به شدت از قتل زهرا کاظمی .حمله به کوی دانگاه و پرونده ی نظرسنجی و وبلاگ نويسان انتقاد می نمايد. اين زندانی سياسی از عدم وجود عدالت اجتماعی در ايران سخن می گويد. از تبيضات جنسی و مذهبی ابراز نگرانی و مسئولان بلند پايه را به عدم پاسخ گويی به برخی تخلفات متهم می کند.

اين دگر انديش اعلام می دارد در شرايط امروز خاورميانه درخواست از رهبران حکومت های منطقه برای کناره گيری امری رايج اما در ايران بسيار پرهزينه و مترادف با کفر گويی می باشد. گنجی در آخرين سطور نامه ی دوم خود بار ديگر برائت خويش را از ولايت مطلقه ی فقيه و مصاديق آن بيان می دارد و تنها راه موجود برای گريز از بن بست سياسی ايران را برگزاری رفراندم می داند. هرچند خود اذعان دارد که حاکميت هرگز زير بار اين درخواست نخواهد رفت و در نتيجه نافرمانی مدنی و مبارزات غير خشونت آميز را آلترناتيوی برای تغيير رژيم سياسی ايران می داند.

گنجی همچنين ۳۱ تير (جمعه ی گذشته) نامه ای خطاب به آيت الله منتظری نوشته است.

در اين نامه او شفافيت را شرط مهمی برای اصلاح طلبان دانسته است و پرداخت هزينه را نيز بخشی از آن می داند. در اين نامه او بار ديگر به رهبر ايران تاخته است و به صراحت اعلام داشته است که او بايد از مقام خود کناره گيری نمايد. او حتی پا را فرا تر گذاشته و با بيان استدلال هايی از آیت الله خمينی وی را هم اينک عزل شده می داند.

نويسنده ی مقاله بر آن است که آزاد ساختن فردی با مختصات گنجی راه را برای عبور اصلاح طلبان از خطوط قرمز حاکميت آسان می نمايد . اين امر به تضعيف نها های انتصابی در ايران می انجامد که محافظه کاران از وقوع آن به شدت بيمناک می باشند.همچنين آزادی وی موجب خواهد شد که تابوی ولی فقيه به شدت زير سئوال قرار گيرد و قداست خود را تا حدودی از دست رفته ببيند. در سال های اخير مهمترين انتقاد اصلاح طلبان و دگر انديشان از مقام رهبری عبارت از نامه ی جمعی از نمايندگان مجلس ششم به اين عالی ترين مقام سياسی و مذهبی ايران بوده است. اساسا نثر گنجی که بسيار چالاک تر و راديکال تر از هم قطاران چپ خود هنگام نقد آيت االه خامنه ای می باشد سرفصل تازه ای در اين امر به شمار می آيد.

حال بايد منتظر ماند و ديد که محافظه کاران که البته ديگر يکپارچگی سابق را در مواجهه با چالش های پيش روی را ندارند کدام يک از دو راهی که گنجی پيش روی ان ها قرار داده است را برمی گزيند.

امروز(۲ مرداد) چهل و چهارمين روز اعتصاب گنجی می باشد و با وخيم تر شدن حال وی بنيادگرايان فرصت چندانی برای تصميم گيری نخواهند داشت.
                              

                              نويسنده : سامان صفرزايی